Emocje po drugim meczu ćwierćfinałowym fazy PLAY-OFF ’25 pomiędzy PGE Wybrzeżem Gdańsk a Rebud KPR Ostrovią Ostrów Wielkopolski wciąż nie opadły. Gdańszczanie, przegrywając w serii 0-1, potrzebowali zwycięstwa, by pozostać w grze o półfinał. Mecz był niezwykle zacięty i zakończył się remisem 26:26, a o wygranej Wybrzeża (i wyrównaniu stanu rywalizacji na 1-1) zdecydowało zwycięstwo w rzutach karnych (5:4). Jednak kluczowy moment, który doprowadził do serii rzutów karnych, miał miejsce na zaledwie 5 sekund przed końcem regulaminowego czasu gry i wzbudził wiele dyskusji. Wyjaśniamy, dlaczego sędziowie podjęli taką, a nie inną decyzję.
Co się wydarzyło w 59 minucie i 55 sekundzie?
Na zegarze pozostawało zaledwie pięć sekund do końca meczu. Rebud KPR Ostrovia prowadziła jednym golem (25:26). Zawodnik Ostrowi z numerem 6 Przemysław Urbaniak wychodząc z pola bramkowego przechwycił piłkę. W tym momencie sędziowie odgwizdali przewinienie zawodnika gości – przekroczenie linii pola bramkowego – i podyktowali rzut od bramki dla PGE Wybrzeża Gdańsk. Piłka była więc poza grą.
Bramkarz gospodarzy chciał jak najszybciej wznowić grę, próbując złapać piłkę. Jednak zawodnik z Ostrowa, zamiast odłożyć piłkę na parkiet słysząc gwizdek sędziego, rzucił ją do pustej bramki Wybrzeża.
Decyzja Sędziów: Czerwona kartka i rzut karny
W odpowiedzi na zachowanie zawodnika gości, sędziowie podjęli decyzję zgodną z przepisami: pokazali mu bezpośrednią czerwoną kartkę (dyskwalifikacja) i jednocześnie podyktowali rzut karny dla drużyny PGE Wybrzeża Gdańsk.
Jeden z arbitrów tego spotkania, Bartosz Leszczyński, tak komentuje tę sytuację: „Od zawodników na tym poziomie, grających mecz o taką stawkę, wymagamy nie tylko znajomości przepisów, ale przede wszystkim pełnej świadomości boiskowej i antycypacji, zwłaszcza w ostatnich 30 sekundach meczu. Zawodnik musi wiedzieć, że jego pozycja lub działanie może skutkować przewinieniem. Gwizdek sędziego jest tu sygnałem ostatecznym, zatrzymującym akcję i sygnalizującym konsekwencje – w tym przypadku rzut od bramki dla przeciwnika. Od tego momentu piłka należy do drużyny wznawiającej grę. Nawet jeśli wszystko dzieje się błyskawicznie, obowiązek zawodnika drużyny przeciwnej, który wszedł w posiadanie piłki, jest bezwzględny i natychmiastowy: należy ją odłożyć na parkiecie. Celowe zatrzymanie piłki, a tym bardziej rzucenie jej w inną stronę, by opóźnić wznowienie, jest w tej fazie meczu jawnym złamaniem zasad gry, które przepis 8:11 a) sankcjonuje bardzo surowo. Zakładamy, że zawodnik, znając czas pozostały do końca i powagę sytuacji, powinien być przygotowany na natychmiastową reakcję zgodną z przepisami po usłyszeniu sygnału sędziego. Takie sytuacje, wymagające błyskawicznej, ale prawidłowej reakcji po gwizdku w ostatnich sekundach, nie są niczym nowym – zdarzały się wielokrotnie na najważniejszych turniejach mistrzowskich.”
Dlaczego taka decyzja? Kluczowy jest Przepis 8:11 a)
Decyzja arbitrów opierała się bezpośrednio na przepisie 8:11 a) Przepisów Gry w Piłkę Ręczną, który dotyczy szczególnych niesportowych zachowań w ciągu ostatnich 30 sekund meczu, gdy piłka jest poza grą. Przepis ten stanowi:
Przepis 8
Dyskwalifikacja i rzut karny za szczególne niesportowe zachowanie lub szczególne nieprawidłowe zachowanie w ciągu ostatnich 30 sekund.
11. W przypadku wystąpienia następujących wykroczeń zarządzany jest rzut karny dla drużyny przeciwnej.
a) jeżeli podczas ostatnich 30 sekund meczu piłka jest poza grą, a zawodnik lub osoba towarzysząca uniemożliwia bądź opóźnia wykonanie rzutu przez przeciwników w celu zapobieżenia oddania rzutu na bramkę lub zajęcia pozycji pewnej do zdobycia bramki, to winny zawodnik/osoba towarzysząca muszą zostać zdyskwalifikowane i dyktowany jest rzut karny dla drużyny przeciwnej. Dotyczy to jakiejkolwiek interwencji (np. nawet z użyciem niewielkiej siły, przeszkadzania w wykonaniu rzutu jak np. przechwytując podanie, przeszkadzając w złapaniu piłki, nie pozostawiając piłki);
Analiza Joanny Brehmer Przewodniczącej Kolegium Sędziów ZPRP
Przepis 8:11a to nie tylko „kolejna literka w regulaminie”. To:
- zabezpieczenie uczciwej rywalizacji,
- narzędzie do eliminowania brutalnych, wyrachowanych i świadomych złamań przepisów
- eliminowanie nieczystych zagrań w celu zyskania przewagi,
- symbol szacunku dla rywala, sędziego i sportu.
Ostatnie 30 sekund meczu: Sytuacja miała miejsce przy czasie gry 59:55, a więc w krytycznym okresie objętym przepisem 8:11.
W zaistniałej sytuacji musimy zacząć analizę od przepisu: 12:1a oraz 6:2a
Przepis 12.1 Rzut od bramki jest zarządzany, gdy zawodnik drużyny przeciwnej naruszył pole bramkowe w sposób opisany w przepisie 6:2a – który mówi, że jeżeli zawodnik z pola gry naruszy pole bramkowe, to sędziowie winni podjąć decyzję o rzucie od bramki, jeżeli zawodnik z pola gry drużyny będącej w posiadaniu piłki narusza pole bramkowe mając piłkę lub, gdy nie posiada piłki, a naruszając pole bramkowe osiąga przez to korzyść (12:1);
Uznaje się, że w opisanych powyżej okolicznościach piłka jest poza grą, a gra musi być wznowiona rzutem od bramki A
Ponadto musimy rozpatrzyć 4 kryteria, by przepis 8:11a miał zasadność:
- Czas gry – nie może być wstrzymany
- Piłka poza grą: Sędziowie podyktowali rzut od bramki za naruszenie pola bramkowego przez zawodnika z Ostrovii, co oznaczało, że piłka była poza grą.
- Przewinienie przeciwko drużynie w posiadaniu piłki – rzut od bramki dla Wybrzeża
- Aktywne działanie – uniemożliwienie/opóźnienie wykonania rzutu: Zawodnik Ostrovii rzucając piłkę do bramki zamiast ją pozostawić, aktywnie opóźnił możliwość szybkiego wznowienia gry przez bramkarza Wybrzeża. Zgodnie z interpretacją przepisu („nie pozostawiając piłki”), takie zachowanie jest traktowane jako niedozwolona interwencja mająca na celu uniemożliwienie przeciwnikowi potencjalnej akcji bramkowej w ostatnich sekundach.
Przepis 8:11 a) w takiej sytuacji jednoznacznie nakazuje sędziom podjęcie dwóch decyzji jednocześnie: dyskwalifikacji (czerwona kartka) dla winnego zawodnika oraz podyktowanie rzutu karnego dla drużyny przeciwnej.
Warto podkreślić, jak istotna jest dobra znajomość przepisów – zarówno wśród zawodników, jak i całego sztabu. Zwłaszcza w końcówkach meczu, gdzie każda decyzja i każde zagranie może mieć wpływ na końcowy wynik. W takich momentach, jak ostatnie sekundy meczu, ogromne znaczenie ma nie tylko przygotowanie fizyczne i taktyczne, ale też pełne zrozumienie przepisów. To one wyznaczają granice rywalizacji, która powinna być zawsze prowadzona fair.
Przepisy, takie jak choćby te dotyczące ostatnich 30 sekund gry, są po to, żeby chronić ducha sportu. Dlatego tak ważne jest, żeby wszyscy – i zawodnicy, i sztaby – byli ich świadomi i je respektowali
Choć decyzja sędziów mogła wydawać się dla wielu kibiców, zwłaszcza gości, niezwykle surowa i kontrowersyjna ze względu na moment meczu i jej konsekwencje, była ona zgodna z obowiązującymi przepisami gry w piłkę ręczną. Zachowanie zawodnika Ostrovii w ostatnich sekundach meczu, przy piłce poza grą, zostało zinterpretowane jako celowe opóźnianie wznowienia gry, co w świetle przepisu 8:11 a) musiało skutkować czerwoną kartką i rzutem karnym.
Wykorzystany rzut karny doprowadził do remisu 26:26, a następnie do emocjonującej serii rzutów karnych, w której lepsi okazali się gospodarze, wygrywając 5:4. Tym samym, po dwóch meczach stan rywalizacji w tej niezwykle zaciętej parze ćwierćfinałowej PLAY-OFF wynosi 1:1. O awansie do półfinału zadecyduje trzecie, decydujące starcie. Zgodnie z regulaminem rozgrywek, rywalizacja powróci teraz na parkiet drużyny wyżej rozstawionej po sezonie zasadniczym. Decydujący mecz odbędzie się w Ostrowie Wielkopolskim. Termin trzeciego meczu poznamy wkrótce!
